Cześć Przyjaciele!
Myśląc o Gdańsku przez pryzmat świątyń, od razu widzimy ogromną Bazylikę Mariacką – największy ceglany kościół świata, Kościół Św. Katarzyny, w którym pochowany jest Jan Heweliusz lub Katedrę w Oliwie, która szczęśliwie przetrwała wojnę, a w środku można podziwiać ponad 20 wartościowych ołtarzy.
Jednakże Gdańsk to również małe, niepozorne, śliczne i klimatyczne kościółki. Rozlokowane w najróżniejszych dzielnicach, stanowią ich atrakcje, będąc jednocześnie atrakcją samą w sobie.
Pewnie gdyby któraś z owych świątyń stała w małym miasteczku, robiłaby za jeden z najważniejszych zabytkowych obiektów. W dużym Gdańsku wiele “mniejszych” zabytków niknie, pozostaje niezauważonych.
Z tego względu niniejszy artykuł jest im poświęcony. Oto 7 pięknych i klimatycznych kościółków w Gdańsku!
1. Kościół Św. Walentego
Kościół Św. Walentego jest ozdobą Matarni. Skryty w nieco tajemniczym miejscu budynek pochodzi z przełomu XIV i XV stulecia. Później był kilkukrotnie odbudowywany.
Wartością świątyni jest fakt, iż przetrwała II Wojnę Światową, zaś we wnętrzu zachowało się zabytkowe wyposażenie. Trzy ołtarze z XVIII wieku, barokowa ambona, organy z 1850 roku bądź malowidła przedstawiające świętych.
Na ceglanym szczycie nad prezbiterium latem gniazdują bociany. Kościół Św. Walentego wraz z najbliższą okolicą są namiastką spokoju, wsi i natury w dużym mieście.
2. Kościół Św. Wojciecha
Kościół Św. Wojciecha znajduje się w części Gdańska o takiej samej nazwie – Św. Wojciech – od południa graniczącej z Pruszczem Gdańskim.
Pierwsza świątynia została zbudowana na początku XIV wieku, więc prawdopodobnie nie było jeszcze Kanału Raduni. W XV wieku dobudowano wieżę od strony kanału, który już wówczas działał. Niestety w 1537 roku świątynia została zniszczona przez pożar. Jednakże jeszcze w tym samym stuleciu odbudowana przez biskupa Stanisława Karnkowskiego.
Wnętrze kryje zabytkowe wyposażenie takie jak tryptyk z XV wieku oraz ołtarz główny. Co ciekawe, drewniana wieża jest zbudowana bez użycia gwoździ.
Ściany kościoła pokryte są białą farbą co w połączeniu z czerwoną dachówką daje super efekt! Jeśli do tego dołożymy płynący obok Kanał Raduni oraz zalesione wzgórza, mamy sielski krajobraz daleki od miejskiego.
3. Kościół Św. Anny i Joachima
Pierwotnie Kościół Św. Anny w Letnicy zbudowano w latach 1932-1933 po dwóch dekadach starań (inicjatywa Antoniego Michny w 1912 roku). Z powodu braku funduszy, wzniesiono jedynie głowną, środkową nawę. Co ciekawe z Kościoła Św. Mikołaja przekazano do nowego letnickiego kościółka trzy obrazy. Co jeszcze ciekawsze, plan zakładał budowę trójnawowej bazyliki z wieżą, jednak jak wspomniałem wyżej – z powodu braku funduszy – nie zrealizowano tego planu. Kościółek jest ozdobą Letnicy.
4. Kościół Bożego Ciała
Kościół Bożego Ciała położony jest w Historycznym Śródmieściu, a jednak nieco na uboczu. Niewielki, acz malowniczy kościółek stoi u podnóża Góry Gradowej, zaś jego historia sięga średniowiecza.
Obecna świątynia została odbudowana po oblężeniu w 1577 roku. Około 100 lat później dobudowano barokową poprzeczaną nawę. W 1707 roku postawiono wyjątkową, bo zewnętrzną ambonę, którą można oglądać do dzisiaj.
Wnętrze kryje prospekt organowy Friedricha Rudolfa Dalitza (1721-1804), sufit pokryty jest malowidłem Christiana Friedricha Falkenberga (1675-1745, ucznia gdańskiego malarza Andreasa Stecha) w 1709 r., zaś najcenniejszy skarb – obraz Hansa Vredemana de Vriesa (1527-1604) pt. „Alegoria Grzechu i Zbawienia” z końca XVII w. – obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym.
Kościół Bożego Ciała warto wpleść w zwiedzanie fortów Góry Gradowej.
5. Kościół Św. Jana Bosko
Kościół Św. Jana Bosko jest główną dominantą ulicy Gościnnej na Oruni. Został wzniesiony w latach 1820-1823 wg. proj. bardzo znanego pruskiego architekta – Karla Friedricha Schinkla.
To przykład neogotyku, choć niestety wnętrza po 1975 roku zostały przebudowane. Obecnie można zobaczyć organy z 1912 roku.
Co ciekawe, to już trzeci Oruński kościół. Pierwszy został zbudowany w połowie XV wieku, zaś drugi w wieku XVII, gdy poprzedni został zniszczony.
Warto odwiedzić Orunię i zwiedzić tę uroczą i jakże ciekawą świątynię.
6. Kościół Św. Jadwigi Śląskiej
Oryginalny XIX-wieczny Kościół Św. Jadwigi Śląskiej jest ozdobą nowoporckiej ulicy Oliwskiej. Jego budowa wyniknęła z potrzeby katolików, którzy na nabożeństwa musieli maszerować aż do Kościoła Św. Jakuba w Oliwie. Zbudowano zatem w latach 1857-1858 tę uroczą świątynię.
7. Kościół Matki Bożej Bolesnej
Położony na wschód od Historycznego Śródmieścia Gdańska Kościół Matki Bożej Bolesnej, zbudowano w drugiej połowie lat 20-tych XX wieku. Zyskał neogotyckie szaty, np. cudowne schodkowe szczyty – zaś lekkości całości dodaje sygnaturka. Warto spojrzeć na ową świątynię od strony ulicy Litewskiej, gdy wyrasta nad Opływem Motławy.
Kilka (ważnych) słów na koniec
Dziękuję serdecznie za lekturę nowego artykułu i wizytę na blogu. Mam nadzieję, że temat Was zainteresował. 😉
Zachęcam również do innych wpisów, bowiem jest ich ponad 770!
Zapraszam mocno do śledzenia mnie na Facebooku na stronie 7 zdjęć z Gdańska oraz obserwowania na Instagramie na profilu 7 zdjęć z Gdańska.
Odkrywajcie Gdańsk, pokazujcie innym i cieszcie się tym! Pozdrawiam, Cześć! 🙂
Kiedy można zobaczyć wnętrze Kościoła Bożego Ciała? Ilekroć tam jestem jest zamknięty na cztery spusty.
To prawda, sam po prostu próbowałem przy różnych okazjach. Być może warto się odezwać do duchownego?