Cześć Przyjaciele!
Jest mi niezmiernie miło zapoczątkować nowy cykl artykułów, w którym podzielę się z Wami ciekawostkami odnoszącymi się do ulic w Gdańsku.
Co ważne, owe ciekawostki zaczerpnąłem z książek prof. Andrzeja Januszajtisa – człowieka niezwykle zasłużonego dla Gdańska, o którym nigdy nie powinniśmy zapomnieć.
Zaczynamy od ul. Św. Ducha, która notabene miała niedawno swoje święto! Zapraszam do lektury.
1. Tylko tutaj nowa numeracja wyparła starą
Ulica Św. Ducha ma wyjątkową, choć znaną nam numeracje. Mowa o numeracji parzysto-nieparzystej, którą wprowadzono po 1960 roku. Wcześniej, podobnie jak na innych ulicach Głównego Miasta, stosowano numeracje okrężną. Wówczas numer jeden znajduje się na zachodnim krańcu ulicy (południowa pierzeja) i rośnie w kierunku wschodnim, by dalej rosnąć po drugiej stronie (pierzeja południowa) w kierunku zachodnim.
2. Brama Ludwisarska
Już w XIV wieku ulica Św. Ducha zamknięta była z obu stron bramami. Do czasów obecnych stoi brama od strony Motławy, nie ma zaś bramy, która stała u wylotu ulicy Św. Ducha na Targ Drzewny. Od 1574 roku bramę przy Targu Drzewnym nazywano Bramą Dzwonną lub Ludwisarską – od pobliskiej odlewni dzwonów. Bramę rozebrano na początku XIX wieku.
3. Dom słynnego Gdańskiego żeglarza
Narożna kamienica pod numerem 19 (d. 129) została przebudowana w 1902 roku, aczkolwiek historia działki sięga dużo dalej. Otóż w XV stuleciu mieszkał tutaj słynny Gdański kaper – Paweł Beneke. To on zdobył dla Gdańska Sąd Ostateczny Memlinga.
4. Targ Chlebowy
Wiecie, że miejsce za skrzyżowaniem z ulicą Kozią, gdzie ul. Św. Ducha rozszerza się w placyk, nazywano Targiem Chlebowym? Przyjezdni handlarze kupowali tutaj chleb, niedopuszczony do sprzedaży w mieście.
5. Św. Ducha 45
Przy ulicy Św. Ducha 45 (d. 115) w końcu XVII wieku mieszkał Albrecht Groddeck. Był on właścicielem 18 statków i rezydencji w Parku Oruńskim, w której gościł Augusta II. Miał też kamienice przy Długiej 32 oraz spichlerze – Duży Grodeck i Mały Grodeck.
6. Portal z ulicy Fundacyjnej
Pod numerem 51 stoi kamienica ozdobiona portalem, który został tutaj przeniesiony z zupełnie innego miejsca. Mowa o dawnym przytułku dla wdów fundacji Rennerów przy obecnej ulicy Fundacyjnej, obok gmachu Dyrekcji Kolei. Mamy więc sytuację, w której idąc ulicą Św. Ducha, możemy oglądać fragment Gdańska, który zniknął, choć nie do końca.
7. Św. Jakub, który patrzy na przechodniów
Najbardziej okazała kamieniczka przy ulicy Św. Ducha zwie się, ze względu na to, że co najmniej od 1506 roku należał do Gildii Szyprów, Domem Żeglarzy. Na szczycie z 1605 roku stoi Św. Jakub – patron żeglarzy. Jak piękna jest symbolika, nawiązująca do historii miasta i jego teraźniejszości.
8. Słynna mieszkanka Domu Pod Żółwiem
Tuż obok Domu Żeglarzy stoi Dom Pod Żółwiem z fasadą z roku 1650. Właśnie tutaj urodziła się Joanna Trosinerówna (1766-1838), późniejsza żona Henryka Florisa Schopenhauera i matka Artura. Znana jako pisarka, której książka – “Gdańskie wspomnienia młodości” – zawiera przepiękne opisy rodzinnego miasta.
9. Anglicy i ich kaplica
Ciekawe są dzieje domu numer 113 (d. 80), gdyż związane z dużą liczbą Anglików w mieście. W latach 1711-1945 mieli tutaj kaplicę. Od 1861 roku miała neogotycką fasadę, po wojnie odbudowana z fasadą z 1704 roku.
10. Zabawna scena na płycie przedprożowej
Ostatnią ciekawostką jest scena na płycie przedprożowej stojącej przed kamieniczką pod numerem 115 (d. 79). Płyta z XVIII wieku ozdobiona jest zabawną sceną, a której młodzieniec próbuje obłaskawić bułką psa, który nie dopuszcza go do ukochanej. Co ciekawe, pochodzi ona z domu przy ul. Motławskiej 7a.
Kilka (ważnych) słów na koniec
Dziękuję Wam za lekturę artykułu i wizytę na blogu. Zdaje sobie sprawę, że tego typu treści się “nie klikają” i nie niosą po internecie. Z tego względu jestem wdzięczny za każde udostępnienie, komentarz oraz dobre słowo.
A tutaj możecie dobrowolnie wesprzeć mą działalność, stawiając mi kawkę ☕ Dziękuję!
